ADVOCATEN GESCHOKT OVER KORT GEDING HOLLEEDER

Geheim zijn ze inmiddels allang niet meer, de verklaringen die Willem Holleeder aflegde in zijn eigen strafzaak. Ze lekten uit en oud-crimineel Martin Kok plaatste ze op zijn site. De getuigenissen moesten eraf, maar ze doken opnieuw op via weblogger Sebastiaan Beens. Die kreeg een nóg hogere dwangsom aan zijn broek. Maar Beens maakte stiekem een opname van beraadslagende rechters en nu is die ook weer uitgelekt.

De rechtszaak rond de verklaringen van Willem Holleeder was een schijnvertoning, vinden advocaten. Dat blijkt volgens hen uit een stiekeme geluidsopname.

Blogger Sebastiaan Beens zette de dictafoonfunctie van zijn telefoon aan tijdens een kort geding tegen hem. De microfoon bleef openstaan terwijl de rechter en de griffier tijdens de schorsing onderling overlegden. Wat bleek? Het vonnis was al geschreven. „Heel ernstig”, menen advocaten. „De zitting was blijkbaar niet meer dan een rituele dans.”

Op 8 april is het kort geding al een uur bezig in de rechtbank Arnhem. Aan de orde is de vraag of weblogger Beens links naar de verklaringen van Holleeder offline moet halen. Dan zegt rechter Dirk Vergunst: „Ik beraad mij even tien minuten, ik praat met de griffier en neem een beslissing, dus als u even buiten het zicht wilt treden.” Iedereen gaat naar de gang.

„Kan jij even snel een vonnis maken?”, vraagt de rechter aan de griffier zodra de zaal leeg is. „Dat heb ik al gedaan”, lacht de griffier. Wat de uitspraak wordt, blijft onbesproken. Even later vraagt de griffier: „Niet langer nadenken zogenaamd?” Nee, dat vindt de rechter niet nodig. Hij roept iedereen weer binnen.

Toneelstuk

In Nederland is ’het geheim van de raadkamer’ een groot goed. Een vonnis is altijd openbaar, maar de beraadslagingen blijven geheim. De rechtbank Gelderland is niet blij met de afluisteractie. „En de zitting was beslist geen toneelstuk”, zegt plaatsvervangend rechtbankpresident Hans Evers. „Het is niet ongebruikelijk dat er een conceptvonnis of een raamwerk wordt opgezet, dat is wel efficiënt. Blijkt het tijdens de zitting toch anders te zijn, dan wordt daar gewoon een streep door gehaald.”

Advocaat Sébas Diekstra, die Beens verdedigt en tijdens de zitting niets wist van de audio-opname, is verbijsterd door die reactie. „Daarmee zegt de rechtbank eigenlijk: tijdens de zitting krijg je de kans een bevooroordeelde rechter van zijn reeds gekozen route af te houden. Vooringenomenheid blijkt dus normaal binnen de rechtspraak.”

Ook andere advocaten vatten de zaak ernstig op. „Best mogelijk dat de rechter tevoren wat gedachten op papier zet”, zegt advocaat Richard van der Weide. „Dat mag, maar hier lijkt het of op voorhand is vastgesteld wat de uitspraak is. Dat is buitengewoon ernstig. Het raakt aan de fundamenten van de onafhankelijke rechtspleging. Dit vonnis is onrechtmatig en moet vernietigd worden. De rechter moet elke schijn van partijdigheid vermijden.”

Yehudi Moszkowicz, net als Van der Weide niet zelf bij de zaak betrokken, noemt de gang van zaken ‘kwalijk’. „Voor het eerst horen we letterlijk wat er tijdens beraadslagingen gezegd wordt. Over de inhoud is blijkbaar geen twijfel, het oordeel stond al van tevoren vast. Argumenten worden niet gewogen. Ook bij civiele procedures heb je recht op een eerlijk proces en een onpartijdige rechtbank. Ik vind dat dat principe hier geschonden is.”

Een woordvoerder van de Raad voor de Rechtspraak wil ‘niet op deze specifieke zaak ingaan’. De rechtbank Gelderland wel. Plaatsvervangend president Evers kan er niet om lachen dat Beens de rechter heeft afgeluisterd. „Neemt u dit gesprek ook op?”, wil hij weten voor hij een telefonische reactie geeft. „Een opname maken is tegen onze huisregels. Die staan overal duidelijk aangegeven.”

De zitting tegen Beens is volgens hem wel degelijk eerlijk verlopen. „In deze zaak, waarvoor veel tijd is uitgetrokken, is uitgebreid gedebatteerd. In het hoofd van de rechter vormt zich dan een beeld. Soms maakt hij van tevoren een inschatting. In dit geval was er natuurlijk vier dagen daarvoor een vergelijkbare zaak geweest.”

Dat was het kort geding tegen misdaadblogger en veroordeeld moordenaar Martin Kok, die onder dreiging van een dwangsom van 5000 euro per uur de geheime getuigenissen van Holleeder van zijn site Vlinderscrime moest halen. Voor Beens kwam de dwangsom op 10.000 euro. Op het geluidsfragment is te horen dat de rechter speculeert: „Beens zit waarschijnlijk in dezelfde club als Kok.

Sebastiaan Beens