Gedetineerde W is monddood gemaakt

 

GedetineerdeTwitter berichten van Gedetineerde W W verscheen afgelopen weekend op Twitter. Een account van een gedetineerde die misstanden binnen DJI aan de kaak wilde stellen. Hij wilde een inkijkje geven in het dagelijks leven in de gevangenis en plaatste een aantal foto’s van onder andere een rekening-courant overzicht welke een gedetineerde iedere week krijgt, een foto van een (stoom) maaltijd en een linnen pakket welke men wekelijks van overheidswege verstrekt krijgt.

Maandag ging het nieuws als een lopend vuurtje door de nieuwssites en het gerenommeerde RTL Nieuws deed zelfs een Twitter interview met Gedetineerde W. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie was er uiteraard niet blij mee maar kon er niets tegen doen omdat de identiteit van de gedetineerde niet te achterhalen was. Daarnaast had RTL volgens het Ministerie geen hoor en wederhoor toegepast maar pas de telefoon gepakt toen het artikel al online stond. Gisterenmiddag was het ineens over en uit, Gedetineerde W moet alle tweets verwijderen zo liet advocaat Sebas Diekstra weten. Daarna bleef het stil.

Het is jammer dat Gedetineerde W niet aangegeven dat hij volgens het regime waarin hij zit gewoon een telefoon op cel mocht hebben. Dat maakt het verhaal natuurlijk enigszins anders want in zijn blog en het interview met RTL is de indruk gewekt dat hij geen telefoon mocht hebben.  Gedetineerde W zit in een licht regime waar hij een telefoon mag hebben. Het vreemde is dat een eigen regel van de PI waar hij zit betreft dat gedetineerden niet mogen internetten, een regel die lastig te handhaven is lijkt me zo en dat is maar weer gebleken. Gedetineerde W heeft geen disciplinaire straf of maatregel gekregen voor het overtreden van deze regel maar moest alles verwijderen. Maar los van dit alles wilde Gedetineerde W mensen een kijkje geven in het dagelijks leven in de Nederlandse gevangenis en deed daar helemaal niets verkeerd mee in mijn ogen. Doordat hij alles moest verwijderen van het internet heeft het Ministerie van Veiligheid en Justitie hem als het ware monddood gemaakt en pleegt op deze manier een verkeerde vorm van censuur.

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie wil blijkbaar niet dat mensen die op één of andere manier binnen de muren verblijven hun mening geven over detentie, een vreemde gang van zaken. Uiteraard is het een gedetineerde in een gesloten inrichting niet toegestaan een mobiele telefoon bij zich te hebben, als men deze aantreft tijdens een cel inspectie of visitatie heb je als gedetineerde een fors probleem te pakken en kan het je behalve strafcel (isolatie of eigen cel zonder tv en enkel luchten) ook je bezoek kosten en zelf je mogelijkheden tot overplaatsing en/of vrijheden zoals verlof. Maar dat was bij Gedetineerde W niet het geval, in welk regime hij wel zat wil Justitie uiteraard niet zeggen want ze gaan niet in op individuele gevallen. Het is wel duidelijk dat het een licht regime betrof. De meeste gedetineerden in een licht regime gaan in het weekend met verlof of mogen in de avond (afhankelijk van het regime) activiteiten buiten de poort van de betreffende PI uitvoeren zoals bezoek aan de bibliotheek of een sportschool. Het spreek voor zich dat men dan gewoonweg de beschikking kan hebben over internet via de eigen mobiele telefoon die je mee mag nemen of via het internet in een bibliotheek. Zelf gedetineerden in een gesloten inrichting kunnen brieven sturen aan vrienden of familie of ze bellen en daarbij vragen om berichten op Twitter en/of een weblog te plaatsen. Zelf heb ik er tijdens mijn detentie in het kader van de schadevergoedingsmaatregel voor gekozen om niet te Twitteren en/of te bloggen in verband met het regime waar ik in zat en de behoefte aan privacy.  Na mijn detentie heb ik wel geschreven over detentie, dit heeft zich uiteraard vooral gericht op het gesloten gedeelte van de detentie.

Wat Gedetineerde W schreef is in hoge mate herkenbaar.
Laat daarbij wel opgemerkt zijn dat er heel veel PIWers zijn die aardig zijn, menselijk, zeer professioneel, behulpzaam en ook schappelijk. Uiteraard heb je er ook een aantal met een zeer veroordelende mening tussen zitten. Ik heb zelf meegemaakt dat informatie over mijn verblijf in Vught gelekt is naar iemand die daar niets mee van doen had. Maar ja, iedere beroepsgroep heeft een aantal rotte appels. De keren dat ik een aanvaring heb gehad was dat voornamelijk eigen schuld. Toen de grenzen eenmaal duidelijk waren en de zogeheten mentor en schaduwmentor duidelijke afspraken met me hadden gemaakt was het prima te doen, waarbij prima natuurlijk heel relatief is want ik ben door mijn donkerste periode ooit gegaan tijdens de detentie. Al eerder heb ik aangegeven dat ik niet in detentie heb gezeten in het kader van een straf. Betaalde ik op de minuut het bedrag van de schadevergoedingsmaatregel dan mocht ik direct de PI verlaten. Er is dus meer sprake van een gijzeling als is de juridische benaming vervangende hechtenis, dat is op zichzelf genomen al vreemd want het ondergaan van de hechtenis vervangt niets. De betalingsverplichting blijft bestaan maar aan het strafrechtelijke verloop van de zaak is dan een einde gekomen. Het is alom bekend dat er veel problemen zijn om regelingen te treffen met het CJIB zowel voor mensen met een ontnemingsmaatregel als mensen met een schadevergoedingsmaatregel of verkeersboete. Over die laatste is een erg aangrijpende blog te vinden van een gewone Nederlander zonder ernstige delicten op naam welke in de gevangenis kwam ten gevolge van niet betaalde Mulder boetes het Blog van Cel34 is hier te lezen. Detentie is geen pretje en zo is het ook niet bedoeld, we hebben in Nederland een systeem waarbij iemand die veroordeeld is tot een gevangenisstraf te maken krijgt met de 2 belangrijke pijlers van ons systeem te weten I) vergelding (in de vorm van detentie) II) resocialisatie (door verloop naar een open regime, electronisch toezicht, verlof etc.) Het valt echter wel op dat de laatste jaren onze maatschappij in ernstige mate aan het verharden is, mensen willen anderen die een strafbaar feit hebben begaan het liefst zo lang mogelijk straffen. De ouderwetse schandpaal lijkt ook weer ingevoerd, gisteren trof ik op Twitter zelfs een ID kaart aan van iemand die niet betaald had bij de kapper, in hoge mate zet ik vraagtekens bij deze manier van eigenrichting, daarvoor hebben we juist Politie, Het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht. In de publieke opinie is de gevangenis een hotel waar veroordeelden het goed hebben, te goed als je de commentaren zo eens leest. De reacties zijn niet anders op de Gedetineerde W, uiteraard ook positief maar er zijn ook mensen die uiterst negatief zijn. Dat had je maar geen strafbaar feit moeten begaan is waar het uiteindelijk op neerkomt. Men beseft niet dat je ook bij het niet kunnen betalen van een verkeersboete in de gevangenis kan komen met een gesloten regime, men beseft niet dat de lijn tussen de eigen voordoor en de deur van een cel erg dun is. Immers moet u maar eens ouders horen wat ze doen met iemand als die hun kind, geliefde of familielid wat aan zou doen…..ik bedoel maar. Dan is de lijn erg dun. We vergeten naar mijn mening wel eens dat mensen die in detentie zitten ook mensen zijn, volwaardige mensen die ook rechten hebben.

Gedetineerde W schreef onder andere over het lakenpakket, de arbeid tijdens detentie en het eten.
Ik kan niet anders zeggen dan dat hij gelijk heeft. Niet heel veel mensen die in detentie zitten en/of hebben gezeten zijn open over deze omstandigheden. vanuit angst, schaamte of welke andere reden dan ook. Daarom was het blog van Gedetineerde W dapper, verfrissend en zeer welkom. Een serie zoals het onvolprezen Buch in de Bajes geeft een realistisch beeld van het leven in de Nederlandse gevangenis. Het is uitermate dapper dat DJI medewerking aan deze productie heeft gegeven waarbij de makers nagenoeg ongelimiteerde toegang hadden tot een tot op dat moment zeer gesloten wereld. In 1 van de eerste uitzendingen was te zien dat na de middaginsluiting veel gedetineerden direct naar de kliko op de afdeling rende om hun maaltijden en soms zelfs brood weg te gooien. Twitter ontplofte en iedereen had een mening, uiteraard ook positief over het programma, maar op dat moment vooral over de gedetineerden. Zelf heb ik nooit en te nimmer brood of maaltijden weggegooid. De reden waarom is simpel, zoals ik zelf al eerder schreef heb je in detentie iedere week de mogelijkheid om “boodschappen” te doen bij de interne winkel. Door middel van een lijst geef je op wat je wilt hebben en dan dat krijg je dan op cel geleverd mits je voldoende saldo op je rekening-courant hebt. Daar wringt meteen de schoen, gedetineerden die familie hebben, vrienden, een partner of eigen geld kunnen makkelijk dingen bestellen in de winkel en zichzelf op die manier voorzien van chips, frisdrank, sigaretten maar ook groenten, vlees, rijst etc. eigenlijk alles wat u en ik ook kunnen kopen in de supermarkt zij het in een iets uitgekledere vorm. Zelf had ik gelukkig deze mogelijkheden ook. Om die reden heb ik (met uitzondering van 1 of 2 keer) nimmer de maaltijden gebruikt welke van overheidswege werden verstrekt. Maar er zijn meer dan genoeg mensen in detentie die door iedereen in de steek gelaten worden en niets hebben en net een pakje sigaretten en een blikje fris kunnen kopen en tv kunnen hebben op cel. Ja ik hoor u denken “dan rook je toch niet” maar ja, detentie draait binnen de muren om een aantal dingen I)bezoek II)bellen III)boodschappen III)roken/ontspanning denkt u daar maar even goed over na. Ik gaf de maaltijden na de middag altijd aan de afdelingsoudste zoals ik hem noemde (in jargon de reiniger) die kon het dan geven aan gedetineerden waarvan hij wist dat ze het minder hadden of ik zette de maaltijd op tafel op de afdeling. Meestal was die binnen een paar minuten nergens meer te bekennen. Ook hadden we een groepje wat elke week met elkaar een aantal boodschappen deed en daarvan 3 keer per week gezamenlijk kookte waarbij we met een groep aten. Daarbij moet ik opmerkingen dat ik verbleef op een PPC ivm mijn psychische gesteldheid/kwetsbaarheid ten gevolge van de detentie in een regulier regime.

Van overheidswege krijgen gedetineerden maaltijden verstrekt (Volkskrant schreef er ook eerder over) ;

  • Brood (meestal half brood per 2 a 3 dagen)
  • Pak melk (2 per week)
  • Warme maaltijd (dagelijks tussen de middag) (stoommaaltijd, voorverpakt middels een contract met Sodexo)
  • Beleg (dagelijks tussen de middag) (worst, kaas en 1 keer per week een ei)
  • Fruit (1 a 2 stuks per dag)

Daarnaast krijgt een gedetineerde per week de zogeheten weekverstrekking. Daarbij kan de gedetineerde voor een X aantal punten zaken als koffie en thee bestellen maar ook extra broodbeleg in de vorm van kokosbrood, chocoladepasta of pindakaas. Die laatste is overigens niet te eten, daar kan je gaten in je muur mee plamuren zo hard is dat spul.

CKXsNwfWoAAvBWiZoals net aangegeven is de levering van warme maaltijden uitbesteed aan Sodexo. Al jaar en dag zijn er klachten van gedetineerden over eten. Met regelmaat geven ook PIWers, afdelingshoofden en leden van de Commissie van Toezicht aan dat het eigenlijk niet te eten is. Mits je er een hoop sambal, aromat en andere kruiden tegenaan gooit. De potjes sambal en kruiden worden dan ook meestal driftig gedeeld tussen gedetineerden onderling. CKMHBkoWIAAxyVq (1)
Meermaals zijn er klachten over het eten ingediend maar deze zijn alleen ongegrond omdat het eten voldoet aan (minstens) de minimale vereisten. Op een verzoek tot informatie over de maaltijden komt de reactie van Sodexo dat men dan contact op moet nemen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie.Uit eigen ervaring kan ik aangeven dat het verhaal van Gedetineerde W volledig klopt, maaltijden worden diepgevroren aangeleverd en iedere dag in een soort stoomkar gezet. Werkt die een keer niet goed, of niet lang genoeg dan zit de maaltijd vol ijs of is zelfs op delen nog diepgevroren. Meer dan eens heb ik gedetineerden bijna de deur uit horen beuken omdat hij een nagenoeg diepgevroren maaltijd kreeg. Had je de verkeerde groep PIWers aan het werk (meestal 2 verschillende ploegen per dag) dan had je pech, had je de goede groep dan bleef de deur langer open en deden ze het allemaal met spoed in de magnetron. Persoonlijk acht ik de maaltijden mens onwaardig en bij lange na zijn de porties niet voldoende voor een volwassen persoon al zegt het Ministerie dat het voldoet aan de minimale eisen. De kritiek begon op het moment dat alles centraal ingekocht moest worden en niet meer in catering werd voorzien door lokale bedrijven of door een eigen keuken in de PI.

Drugs in de gevangenis is ook een groot probleem daar schreef ik ook eerder al over. Het is een moeilijk onder controle te krijgen probleem waarbij niet uit te sluiten is dat er PIWers zijn die meewerken aan ongeoorloofde praktijken. In iedere mand zitten rotte appels zullen we maar zeggen. Het is geen publiek geheim dat menig gedetineerde met urinecontroles fraudeert. Gedetineerden zijn daar heel inventief in. Maar dat zal u niet verbazen. Natuurlijk gebeuren er zaken die niet kunnen, het opsparen van verhandelen van medicatie in detentie is ook een probleem maar er is weinig aan te doen. Het is wel heel kwalijk dat ook op afdelingen met extra toezicht of zelf in een extreem regime als de EBI men pillen op kan sparen en hier zelfs een al dan niet geslaagde suïcide poging mee kan ondernemen. Het Ministerie geeft altijd aan dergelijke gevallen te onderzoeken maar vervolgens verneem je daar nagenoeg niets meer van. In Vught zelf een zelfmoord meegemaakt van een oudere heer die niet meer kon leven met zijn delict, op 5 mei Bevrijdingsdag bevrijde hij zichzelf en koos voor rust en maakte op de PPC Afdeling van de PI Vught een einde aan zijn leven door zichzelf te verhangen met een laken aan de roede van zijn kledingkast. Tot op de dag van vandaag herinner ik me de man die tijdens de ochtend nog vriendelijk knikte zoals altijd als je hem buiten tegenkwam. Maar ook tot op de dag van vandaag herinner ik het gezicht van de PIWer die hem aantrof toen hij de deur opendeed bij aanvang van zijn middagdienst. Het was mijn schaduwmentor. Herinner met nog steeds zijn aangeslagen blik. Hij is er heel de middag geweest en heeft die avond ook nog met ons gepraat. Een beer van een kerel, zo breed al een deur, baardje type ruwe bolster maar een hele blanke pit. Een paar dagen later kon hij het niet meer aan en bleef een tijdje thuis. Het was aangrijpend, de dienst in de kerk van de PI Vught later die week was indrukwekkend, grote kerels die je zag huilen of zelf aan wat terugdachten. Maar ook personeel wat emotie liet zijn maar aan de andere kant ook professioneel moest blijven. Op dat moment ben je allemaal mens achter welke deur je ook zit die avond, die van de PI of die van je eigen huis. Het is alleen jammer dat deze zelfmoord op deze afdeling voor kwetsbare gedetineerden niet naar buiten is gebracht. Een PPC is voor kwetsbare gedetineerden en er is veel begeleiding van psychologen en extra getrainde PIWers. Daarom is een suïcide op een dergelijke afdeling extra gevoelig. Slechts als het openbaar maken niet te vermijden is, bijvoorbeeld in media zaken waarbij de verdachte suïcide pleegt voor of tijdens het strafproces, komt het nieuws naar buiten omdat het Openbaar Ministerie de zaak dan moet laten gaan, een overleden verdachte is immers niet meer te berechten.

De vraag die zich bij mij blijft oproepen naar aanleiding van de berichten gisteren is waarom Gedetineerde W de mond is gesnoerd door het Ministerie van Veiligheid en Justitie waar DJI onder valt. Er zijn immers zat mogelijkheden voor iemand in een licht regime om een blog of Twitter bij te houden. Ben benieuwd wat het Ministerie gaat antwoorden op die vraag die ik ze zojuist per e-mail heb voorgehouden. Het lijkt of het Ministerie geen berichten naar buiten wilt hebben over de situatie in de gevangenis. Tenminste geen berichten waar ze niet zelf een hand in kunnen hebben en dat is een kwalijke zaak. Ik dacht dat dergelijke censuur was voorbehouden aan Noord-Korea etc. Daarnaast is het m.i. strijdijd met grondrecht, u weet wel die rechten die beschreven staan in onze Grondwet.

Het is de te hopen dat Gedetineerde W op een bepaald moment terug zal keren of na zijn detentie van zich af zal schrijven.

UPDATE 23/7/2015 10:58
Het Ministerie van Veiligeheid en Justitie laat middels haar woordvoerder weten niet in te gaan op de vraag waarom Gedetineerde W al zijn berichten en blog moest verwijderen omdat ze “geen uitspraken doen over individuele gevallen”


De voormelde ervaringen zijn gebasseerd op mijn eigen ervaringen tijdens detentie in het kader van een vervangende hechtenis ten aanzien van een schadevergoedingsmaatregel waarbij ik in 2011 verbleef in de PI Vught, PI Haaglanden locatie Scheveningen (beide PPC) en in 2013 in de PI Hoogeveen (EZV)
DJI

Sebastiaan Beens