Resocialisatie

In een eerdere blog heb ik het al wel een geschreven ;
Ons strafrechtsysteem is gericht op 2 belangrijke zaken te weten vergelding maar ook resocialisatie.

Resocialisatie kan enkel en alleen uitblijven als de hoogst haalbare straf in Nederland is opgelegd te weten levenslang. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is levenslang ook echt levenslang. Hooguit kan het zittende staatshoofd gratie verlenen waarna een levenslange straf zal worden opgezet naar een tijdelijke straf.

Gisteren was hij weer in het nieuws, Volkert van der G. met stijgende verbazing heb ik het nieuws gisteren gekeken.Volkert is een gedetineerde als ieder ander, zoals ik al eens eerder schreef. Natuurlijk is hij veroordeeld voor iets wat de maatschappij heeft geschokt maar het vonnis was helder, geen levenslang en dus het recht op een VI en dus ook op resocialisatie. De vergelding is geweest in de vorm van de celstraf. De staatssecretaris heeft geprobeerd een extra straf op te leggen door Volkert niet op verlof te laten gaan, een recht wat iedere gedetineerde heeft in het kader van juist die resocialisatie, gelukkig oordeelde de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming anders en mocht Volkert toch met verlof.
Het verlof is stilgehouden en pas na het verlof gecommuniceerd, en dat ging goed. Geen incidenten, geen verstoringen van de openbare orde ; een verlof zoals er ieder weekend zoveel zijn onder gedetineerden in een gesloten PI, een BBI of ZBBI. Het verbaasde me dan ook dat de Gemeente Apeldoorn gisteren in een brief aan bewoners heeft laten weten dat Volkert zicht heeft gevestigd in de stad.
We hebben immers allemaal nog in het achterhoofd wat er gebeurde toen een krant de woonplaats van Benno L. publiceerde. Dagenlang onrust en protesten waren het gevolg.
Het was te voorzien dat de brief de media zou bereiken en dat gebeurde ook, het gevolg straalwagens in Apeldoorn om maar verslag te kunnen doen na de bewonersbijeenkomst en later van de persconferentie van de burgemeester.

Wat op een prettige manier verbaasde is hoe de inwoners van Apeldoorn reageerde op het feit dat Volkert in de stad is komen wonen. Ook de uitleg over hoe de rechtsstaat werkt, gegeven voor een jonge dame op RTL, stemde positief verrast.
Ik denk dat heel Nederland schuimbekkende mensen verwachte die hun ongenoegen zouden uiten over een moordenaar die in de stad is gekomen, maar de reacties waren opvallend mild en gewogen. Verstandige mensen in Apeldoorn.

Maar die mensen en ook de burgemeester John Berends (CDA) slaan wel de spijker op diens spreekwoordelijke kop ; Volkert heeft net als iedere Nederlander het recht om zich te vestigen waar hij of zij wil. Hij heeft het recht om een stabiele omgeving te hebben om in te wonen en werk te vinden met andere woorden hij heeft het recht om te resocialiseren.
Ondanks dat ik rondom zijn vrijlating dacht dat half Nederland nog in de middeleeuwen leefde en slechts uitwas op vergelding geeft Apeldoorn middels de burgervader en middels haar inwoners een zeer positief en krachtig signaal af. Het is tijd voor Volkert, hoe cru sommigen van u dat ook vinden, om terug te keren in de maatschappij. Hij moet zich houden aan strikte voorwaarden en draagt een enkelband met GPS. Daarnaast niets anders dan lof voor de begeleiding vanuit Reclassering Nederland belast van het toezicht.
De komende tijd moet hij bewijzen, tijdens zijn VI, hoe hij zich zal houden in de vrije maatschappij. Een maatschappij waar hij jarenlang geen onderdeel meer van heeft uitgemaakt, slechts als onderdeel van het nieuws.

Het resocialiseren voor iemand als Volkert, maar ook voor andere high-profile veroordeelden zoals bijvoorbeeld Willem Holleeder of Benno L. is niet makkelijk.
De foto’s van deze mensen zijn bekend uit de media en staan op ieders netvlies. Daarnaast is er over mensen een hoop gezegd en geschreven. Feiten in een mooie mix met gekleurde meningen en speculaties. Wat mensen vergeten is deze mensen ook een partner kunnen hebben, in het geval van Volkert ook een kind. De impact op deze mensen vergeten mensen totaal, want het gaat om vergelding.

Zelf heb ik ook te maken gehad met publiciteit, al dan niet terecht, ik heb dingen gedaan die niet mochten en heb me daarvoor moeten verantwoorden ten overstaan van de rechtbank. In mijn geval kreeg ik geen celstraf maar taakstraffen en de schadevergoedingsmaatregel. Een maatregel die ervoor zorg moet dragen dat een veroordeelde het schadebedrag betaald aan de Nederlandse staat, daar zit het pressiemiddel van hechtenis achter. Betaal je niet snel genoeg aan het CJIB dan kom je in het opsporingssysteem om te worden aangehouden en te worden gegijzeld als het ware. Want dat is het, immers als je betaald ben je direct vrij. In mijn geval heb ik gemerkt dat je ook na een gijzeling die een tijd heeft geduurd moet resocialiseren. Mensen hebben een beeld van je, uit de media of door andere zaken, maar je bent zelf ook de weg kwijt. Hoe stom het ook klinkt, ik, je moet wennen aan niet meer het afgestompte ritme te hebben van de gevangenis, je moet wennen aan zelf weer deuren opendoen die ook nog eens een heel ander gewicht hebben dan de celdeuren of afdelingsdeuren…..het gevolg meermaals bijna de deur door de deurstijl gooien, je moet wennen aan mensen, aan verkeer, aan het terug hebben van je vrijheid, het zelf kunnen bepalen wat je doet, wat je eet, wanneer je naar buiten gaat. Het blijft gek en voor mensen die het niet hebben meegemaakt of een dierbare hebben gehad in detentie is het naar mijn mening onvoorstelbaar. Zelf heb ik in 2011 en 2013 een “gijzeling” ondergaan in het kader van die schadevergoedingsmaatregel. Beide keren heeft dat 6 maanden geduurd, en zelfs nu nog heb ik moeite met drukte op straat, met grote openbare ruimtes, soms moeite met mijn emoties omdat veel mensen niet snappen waar je doorheen bent gegaan en dat kan je ze niet kwalijk nemen.

Laat me duidelijk zijn, wat er is gebeurd had nooit mogen gebeuren en daar heb ik een taakstraf voor gekregen.
Maar de gijzeling in verband met de schadevergoedingsmaatregel zie ik, en ik denk veel advocaten ook, als een extra straf. De gevolgen van een detentie hoe kort ook worden ernstig onderschat, immers Jan met de pet kan ook vast komen te zitten omdat hij door de crisis zijn baan verliest, schulden heeft en oplopende parkeerboetes heeft. Vroeg of laat kom je bij een controle naar boven of staat de Politie aan de deur en dan mag je betalen of je mag mee. Je ontmoet mensen die je nooit hebt willen ontmoeten want er is geen onderscheid tussen een verkeersboete uitzetten en een moordenaar die nog 12 jaar moet. Die zitten op afdeling vaak naast elkaar.

Als voor mij de gevolgen al zo intens zijn, hoe moet het dan wel niet zijn voor iemand als Volkert?
Iemand die jaren vast heeft gezeten en die nu terug moet keren in de maatschappij, een maatschappij die voor zijn vrijlating moord en brand heeft geroepen.
Gelukkig geeft Apeldoorn een goed signaal af. De resocialisatie is voor Volkert begonnen en ik hoop van harte dat we laten zien dat we een democratische en beschaafde  rechtsstaat hebben, het begin is er……nu hopen dat anderen dat niet verpesten.

Ook vandaag komen er mensen vrij, ook aanstaande vrijdag gaan er weer meer dan genoeg gedetineerden op verlof, om te laten zien dat ze het wel kunnen, te laten zien dat ze klaar zijn voor de vrijheid en de verantwoordelijkheden die daarbij komen kijken, die laten zien dat ze klaar zijn om terug te keren in de maatschappij!

Sebastiaan Beens